Asherman Sendromu (Rahim İçi Yapışıklıklar)
Nasıl Oluşur?
Hasara uğramış rahim duvarlarının iz bırakarak iyileşmesi sonucu oluşur. Sebep genellikle küretaj (kürtaj), spiral kullanım sonrası veya endometrit (rahim içi dokusunun enfeksiyonu) gibi rahim içi bölgesindeki irritasyonlardır.
Ne Gibi Problemler Yaratabilir?
Hasta doktora genellikle adet görememe ve gebe kalamama şikayetleri ile başvurur ama çoğu zaman adet kanamasının miktarında bir azalma tek bulgudur. Adet kanamasının miktarı ile yapışıklığın şiddeti arasında direkt bir ilişki yoktur.
Rahim içi yapışıklık giderilirse %50 oranında gebelik ve %75 oranında adet bozuklukları da giderilir
İnfertilite (Kısırlık) ile İlişkisi Nedir?
Rahim içindeki yapışıklıklar döllenmiş yumurtanın rahme tutunmasını engelleyerek veya düşüklere neden olarak normal gebeliği önleyebilir.
Gebelik oluşumunda; spermlerin tüplere ulaşması için rahim içi boşluğunun ve tüplerin açık olması, döllenmeden sonra da oluşan embriyonun rahim içi bölgesinde kendine hazırlanan "yuvaya" yerleşebilmesi gerekir. Eğer bu yuva sağlıklı olmazsa embriyo ya yerleşemez ya da kısa sürede abortus (düşük) ile kaybedilir.
Yapışıklığa neden olan hasar, rahmin en iç tabakasının (endometriyum) bazı tabakalarının ortadan kalkmasına sebep olmasının yanısıra rahmin kas tabakasının (myometrium) zedelenmesi ile problemin daha da büyümesine yol açmaktadır
Hasara uğrayan yüzeye direkt olarak aynı şekildeki bir diğer duvarın teması skar (iz) dokusu oluşumuna neden olmaktadır. Bu doku zamanla değişerek kalın bir tabaka halini alır.
Rahim İçi Yapışıklıkların Tedavisi
Histeroskopi; rahim içi yapışıklıkların tanısında ideal, güvenli ve az tramvatik bir metod olmasının yanı sıra tedavisinde de en iyi metoddur.
Normal muayene pozisyonunda "histeroskop" denilen ve rahime rahim ağzından geçirilerek ulaştırılan ince bir teleskop kullanılarak rahim içi boşluğun görüntülenmesini ve çeşitli girişimlerin yapılmasını sağlayan "endoskopik yöntem"dir.
Tedavide izlenecek yol ; histereskop denilen aletle yapışıklıkların giderilip (adezyolizis) normal rahim içi anatomisi sağlanması sonrasında RİA (rahim içi araç) ve östrojen tedavisi ile hasar görmüş rahim alanının yeniden oluşturulması, yeni yapışıklık oluşumunun önlenmesi ve daha sonra hastanın takip edilmesi şeklindedir. Bazı hastalar ise müdahaleye gerek duyulmaksızın yalnızca izlenirler.
Histeroskopi ile yapışıklıkların açılması tedavisi (adezyolizis), özellikle tekrarlayan gebelik kayıpları olanlar ile infertil olgularda uygulanmalıdır. Orta ve ileri derecelerdeki yapışıklıklarda ve tüp ağızlarının tıkandığı durumlarda kesinlikle uygulanmalıdır.
Genital tüberkülozlu hastalarda rahim içi boşluk bozulduğu zaman yardımcı üreme yöntemlerinin uygulanmasından önce mutlaka cerrahi girişim yapılmalıdır.
Cerrahi girişim şöyle uygulanır : çeşitli sıvılar verilerek rahim içi boşluğu genişletilir, makas ile her bir yapışıklık merkezinden ayrılır. Yapışıklıkların giderilmesine en alt kenardan başlanmalıdır ve rahim içi yapı normale gelinceye kadar devam edilmelidir.
Cerrahi tedaviyi takiben rahim içi boşluğuna RİA yerleştirilerek 2 ay süreyle çıkarılmaması önerilir, burada amaç iyileşmenin başlangıç safhasında yüzeyleri birbirinden ayrı tutarak tekrar yapışmasını önlemektir. Çünkü RİA yerleştirilirse tekrar yapışıklık oluşma riski %10 iken yerleştirilmezse %50’nin üzerindedir.
Yine 2 ay süreyle hasta östrojen kullanmalıdır. Bunun amacı rahmi uyarıp yara oluşmuş yüzeylerin yenilenmesini sağlamaktır.
Kaynak:hks(hera kadın sağlığı)